🏃Биеийн хөдөлгөөн хүүхдийн тархинд хэрхэн нөлөөлдөг
Биеийн хөдөлгөөн хүүхдийн анхаарал, ой, сэтгэл санааг хэрхэн дэмждэг вэ? Өдрийн хөдөлгөөний хэмжээ, идэвхтэй завсарлагын ач холбогдлыг шинжлэх ухаанд суурилан тайлбарлав.
Хөдөлгөөн ба тархи — нягт холбоо
Олон хүн хөдөлгөөн, спортыг зөвхөн бие бялдрын эрүүл мэндтэй холбож боддог. Гэтэл шинжлэх ухаан тод харуулдаг: биеийн идэвхтэй хөдөлгөөн нь тархины ажиллагаа, тэр дундаа анхаарал, ой санамж, сэтгэл санааг шууд дэмждэг. Бие, тархи хоёр салангид биш — хөдөлгөөн нь сэтгэлгээний хэрэгсэл юм.
Хөдөлгөөн хийх үед тархинд цусны урсгал нэмэгдэж, хүчилтөрөгч, шим тэжээл сайн очдог. Мөн хөдөлгөөн нь тархины эсүүдийн хооронд шинэ холболт үүсэхэд таатай орчин бүрдүүлдэг гэж судлаачид үздэг. Иймд идэвхтэй хүүхэд ихэвчлэн илүү сэргэлэн, төвлөрсөн байдаг.
Хөдөлгөөн анхаарлыг хэрхэн дэмждэг вэ?
Судалгаагаар биеийн идэвхтэй хөдөлгөөний дараа хүүхэд анхаарлаа илүү сайн барьж, даалгавартаа төвлөрч чаддаг нь олонтоо харагдсан. Хөдөлгөөн нь тархины анхаарал, өөрийгөө хянах хэсгийг "сэрээж", дараагийн ажилд бэлэн болгодог.
Энэ нь практикт маш хэрэгтэй: хичээл хийхээс өмнө 10–15 минут хөдөлгөөн (гүйх, үсрэх, тоглох) хийсэн хүүхэд илүү амархан суудаг, удаан төвлөрдөг. Удаан суулгаж, хөдөлгөөнгүй байлгах нь эсрэгээр анхаарлыг сулруулдаг — ялангуяа идэвхтэй хүүхдэд.
Хөдөлгөөн, ой санамж, сэтгэл санаа
Хөдөлгөөн нь ой санамжид бас тустай. Тогтмол биеийн идэвх нь ой тогтоолтыг хариуцдаг тархины хэсгийг дэмждэг гэж судалгаанууд харуулдаг. Идэвхтэй хүүхэд шинэ зүйлийг илүү сайн санаж, тогтоодог хандлагатай.
Сэтгэл санааны хувьд хөдөлгөөний нөлөө онцгой тод. Биеийн идэвх нь стресс, түгшүүрийг бууруулж, сэтгэл санааг сайжруулдаг нь сайн судлагдсан. Хөдөлгөөнгүй, дотроо суусан хүүхэд илүү бухимдаж, цухалддаг бол идэвхтэй хүүхэд ерөнхийдөө илүү тайван, баяр баясгалантай байдаг.
Иймд хүүхэд цухалдаж, тайвширч чадахгүй, анхаарлаа барьж чадахгүй байвал хамгийн түрүүнд "Өнөөдөр хангалттай хөдөлсөн үү?" гэж асуух нь зүйтэй. Олон зан төлөвийн асуудал зүгээр л хуримтлагдсан эрчмийг гадагшлуулснаар намждаг.
Хүүхэд өдөрт хэр их хөдлөх ёстой вэ?
Олон улсын эрүүл мэндийн байгууллагууд сургуулийн насны хүүхдэд өдөрт дунджаар дор хаяж 60 минутын дунд болон эрчимтэй биеийн идэвх (гүйх, тоглох, спорт, дугуй унах гэх мэт) хийхийг зөвлөдөг. Энэ нь нэг дор хийх албагүй — өдрийн турш хуваагдсан ч болно.
Бага насны хүүхдэд бүр илүү их, чөлөөтэй тоглоомын хөдөлгөөн хэрэгтэй. Гол санаа нь хүүхэд удаан суух хугацааг багасгаж, өдрийн турш аль болох их хөдлөх явдал. Дэлгэцийн өмнө удаан суух нь хөдөлгөөнийг хязгаарладаг тул үүнд анхаарах хэрэгтэй.
Хэт өндөр стандартад санаа зовох шаардлагагүй — гол нь хүүхэд тогтмол, таатайгаар хөдөлж, хөдөлгөөнийг таашаал болгох явдал. Албадсан дасгалаас илүү дуртай тоглоом, гэр бүлийн идэвхтэй цаг үр дүнтэй.
Идэвхтэй завсарлага ба өдөр тутмын хөдөлгөөн
Идэвхтэй завсарлага гэдэг нь сууж хичээллэх дунд богино хугацааны хөдөлгөөн (босож сунаах, үсрэх, бүжиглэх, гүйх) оруулахыг хэлнэ. Энэ нь ядарсан тархийг сэргээж, дараагийн төвлөрлийг сайжруулдаг. Урт удаан хөдөлгөөнгүй суухаас 25–30 минут тутамд богино завсарлага авах нь илүү үр дүнтэй.
Өдөр тутмын амьдралд хөдөлгөөнийг "оруулах" олон энгийн арга бий: алхаж сургуульд хүрэх, цэцэрлэгт хүрээлэнд тоглох, гэрийн ажилд оролцох, гэр бүлээрээ алхах. Тусгай спортын хичээлээс гадна өдөр тутмын идэвх ч маш чухал.
Хичээл хийхээс өмнө богино хөдөлгөөн, дунд нь идэвхтэй завсарлага, дараа нь чөлөөт тоглоом — энэ хэмнэл нь хүүхдийн анхаарал, сэтгэл санаа, сурах чадварыг тэнцвэртэй дэмждэг.
Хөдөлгөөн ба танин мэдэхүйн дасгалын тэнцвэр
Биеийн хөдөлгөөн нь тархийг суралцахад бэлэн болгодог суурь — харин тэр бэлэн болсон тархийг зорилготой ажиллуулах нь танин мэдэхүйн дасгалын үүрэг. Энэ хоёр нэгийг нэг нь орлохгүй, харин хослон ажиллахдаа хамгийн сайн үр дүн өгдөг.
NeuroKids нь хөдөлгөөний дараах сэргэг тархийг богино, тоглоомлог дасгалаар ажиллуулахад тохиромжтой. 3–15 насны хүүхдэд зориулсан, өдөрт 15–20 минутын адаптив дасгалууд нь анхаарал, ой, хурд, тунгаан бодохыг дэмжинэ. Идэвхтэй завсарлагатай хослуулбал хүүхэд илүү төвлөрсөн, урамтай байдаг. Үнэгүй түвшин тогтоох шалгалт өгч, эхний өдрийг үнэгүй туршаад үзэх боломжтой.
Гэхдээ ямар ч дасгал биеийн хөдөлгөөнийг орлохгүй. Эрүүл тархины суурь нь хөдөлгөөн, нойр, тэжээл гэдгийг бид шударгаар хэлье.
Дүгнэлт
Биеийн хөдөлгөөн нь зөвхөн бие бялдрын төлөө биш — анхаарал, ой, сэтгэл санаа гэх тархины чухал чадваруудыг шууд дэмждэг. Өдөрт дор хаяж 60 минутын идэвх, хичээлийн өмнөх хөдөлгөөн, идэвхтэй завсарлага — эдгээр нь хүүхдийн сурах чадварт мэдэгдэхүйц нөлөөлнө.
Хүүхдийн анхаарал, зан төлөвт санаа зовниж байвал хөдөлгөөнийг нь нэмж үзээрэй. Заримдаа хамгийн сайн "хичээлийн бэлтгэл" нь гадаа гарч сайн тоглох явдал байдаг.
Түгээмэл асуултууд
Хүүхэд өдөрт хэр их хөдлөх ёстой вэ?▾
Сургуулийн насны хүүхдэд өдөрт дунджаар дор хаяж 60 минутын дунд болон эрчимтэй биеийн идэвхийг олон улсын байгууллагууд зөвлөдөг. Энэ нь нэг дор биш, өдрийн турш хуваагдсан ч болно. Бага насанд бүр илүү их чөлөөт тоглоомын хөдөлгөөн хэрэгтэй.
Хичээлийн өмнө хөдөлгөөн хийх нь тустай юу?▾
Тийм. Хичээл хийхээс өмнө 10–15 минут хөдөлгөөн хийсэн хүүхэд анхаарлаа илүү сайн барьж, удаан төвлөрдөг нь судалгаагаар харагддаг. Хөдөлгөөн тархины анхаарал хариуцсан хэсгийг сэргээдэг.
Хөдөлгөөн ой санамжид нөлөөлдөг үү?▾
Тогтмол биеийн идэвх нь ой тогтоолтыг хариуцдаг тархины хэсгийг дэмждэг гэж судалгаанууд харуулдаг. Идэвхтэй хүүхэд шинэ зүйлийг илүү сайн санаж тогтоох хандлагатай.
Идэвхтэй завсарлага гэж юу вэ?▾
Сууж хичээллэх дунд оруулдаг богино хугацааны хөдөлгөөн (сунаах, үсрэх, гүйх). Энэ нь ядарсан тархийг сэргээж, дараагийн төвлөрлийг сайжруулдаг. 25–30 минут тутамд богино завсарлага авах нь үр дүнтэй.
Хүүхдийнхээ чадварыг өдөр бүр хөгжүүлээрэй
NeuroKids — 3–15 насны хүүхдэд зориулсан адаптив танин мэдэхүйн дасгал. Түвшин тогтоох шалгалт + эхний өдрийн дасгал үнэгүй.
Үнэгүй эхлэх →