💛Хүүхдэд сэтгэл хөдлөлөө таньж удирдахыг заах нь

Сэтгэл хөдлөлийн оюун ухаан (EQ) гэдэг нь өөрийн болон бусдын сэтгэл хөдлөлийг таньж, ойлгож, зохистойгоор удирдах чадвар юм. Энэ нь өөрийгөө мэдрэх, мэдрэмжээ нэрлэх, бухимдлаа барих, бусдыг ойлгох, харилцах гэх олон дэд чадвараас бүрддэг. Танин мэдэхүйн чадвар (IQ) шиг л эдгээр нь сурч, дасгалаар бэхждэг чадвар юм.

Чухал нь EQ бол сэтгэл хөдлөлөө дарах, нуух гэсэн үг биш. Харин ч эсрэгээр — мэдрэмжээ хүлээн зөвшөөрч, ойлгож, дараа нь түүнтэйгээ зохистой харьцах чадвар. Уурлах, гунигтай байх нь буруу зүйл биш; харин тэр мэдрэмжээ хэрхэн илэрхийлэх, удирдах нь л чухал.

Судалгаагаар сэтгэл хөдлөлөө сайн удирддаг хүүхэд найз нөхөдтэй илүү эв найртай байж, зөрчлийг тайван шийдэж, стресст илүү тэсвэртэй байдаг нь харагддаг. Энэ нь зөвхөн харилцааны асуудал биш — сэтгэл хөдлөлөө барьж чаддаг хүүхэд анхаарлаа төвлөрүүлж, бэрхшээлд бууж өгөхгүй, сурлагадаа илүү тогтвортой байдаг.

Сэтгэл хөдлөлөө удирдаж чаддаггүй хүүхэд бухимдал, айдсандаа автаж, бодох чадвараа түр алддаг. Уурласан тархи сурч чаддаггүй. Иймд EQ нь сурлагын далд тулгуур бөгөөд урт хугацааны сайн сайхан байдлыг дэмждэг суурь чадвар юм. Энэ нь насан туршид хэрэгтэй ур чадвар учраас бага наснаас хөгжүүлэх нь үнэтэй.

Хүүхэд сэтгэл хөдлөлөө удирдахын тулд эхлээд түүнийгээ таньж, нэрлэж сурах хэрэгтэй. "Чи одоо уурлаж байна уу, эсвэл гунигтай байна уу?", "Энэ чамайг бухимдуулсан байх шиг байна" гэх мэтээр мэдрэмжид нь нэр өгөх нь хүүхдэд дотоод байдлаа ойлгоход тусалдаг.

Мэдрэмжийг нэрлэх нь өөрөө тайвшруулах нөлөөтэй гэдгийг судлаачид тэмдэглэдэг — "нэрлэвэл номхрдог" гэж зүйрлэж болно. Хүүхэд "би уурлаж байна" гэдгээ ойлгоход тэр мэдрэмж нь бага зэрэг хяналтад орж эхэлдэг.

Гэрт мэдрэмжийн үгсийн санг баяжуулаарай: баяртай, гунигтай, уурласан, айсан, ичсэн, сэтгэл догдолсон гэх мэт. Үлгэрийн дүрүүдийн мэдрэмжийг ярилцах, өөрийн мэдрэмжээ дуу хоолойгоор хуваалцах нь хүүхдэд жишээ болдог.

Бага насны хүүхэд сэтгэл хөдлөлөө дангаараа удирдаж чаддаггүй — тэдний тархины өөрийгөө хянах хэсэг хараахан боловсорч амжаагүй байдаг. Иймд эхэндээ том хүн тэдэнтэй хамт тайвшрах буюу "хамтран зохицуулах" хэрэгтэй. Энэ нь хүүхдийн дэргэд тайван үлдэж, дэмжих гэсэн үг.

Хүүхэд уурлаж, бухимдаж байх үед том хүн өөрөө тайван дуу хоолой, амьсгалаа барьж байх нь хамгийн хүчтэй сургамж. Хүүхэд том хүний тайван байдлыг "зээлж" аажмаар өөрөө тайвших чаддаг болдог. Эсрэгээр, том хүн хашгирч уурлавал хүүхэд улам их сандардаг.

Уур буух хүртэл логик тайлбар, шийтгэл ажиллахгүй. Эхлээд дэмжиж тайвшруулаад, мэдрэмж намдсаны дараа л ярилцах, заах нь үр дүнтэй. "Эхлээд холбоо, дараа нь засвар" гэсэн зарчмыг санаарай.

Гүн амьсгал. Хүүхдэд "цэцэг үнэрлэж, лаа унтрааж байгаа юм шиг" удаан амьсгалах дасгал заах нь биеийг тайвшруулдаг энгийн бөгөөд хүчтэй арга. Удаан амьсгал нь биеийн стрессийн хариу урвалыг намдаадаг.

Завсарлага, тайвшрах булан. Хүүхэд хэт халуу оргиход тайвширах тусдаа орон зай (зөөлөн дэр, дуртай ном бүхий булан) олгох нь шийтгэл биш — өөрийгөө зохицуулах боломж юм. Энэ нь "завсарлага авч тайвших" дадлыг бэхжүүлдэг.

Бие, хөдөлгөөн. Заримдаа хуримтлагдсан сэтгэл хөдлөлийг гадагшлуулахад хөдөлгөөн (гүйх, үсрэх, дэр зөөлөн юм цохих) тусалдаг. Дараа нь үг хэллэг рүү шилжихэд хялбар болдог.

Эдгээр аргыг хямралын мөчид биш, тайван үед урьдчилан дасгалжуулах нь чухал. Тайван үед сурсан арга л хямралын үед ажилладаг.

Сэтгэл хөдлөлийн чадвар нь өдөр тутмын харилцаа, эцэг эхийн жишээ, тайван дадлагаар хамгийн сайн хөгждөг. Мэдрэмжээ нэрлэх, тайван үлдэх, тайвшрах аргыг тогтмол хэрэгжүүлэх нь хамгийн чухал.

Танин мэдэхүйн дасгал ч энэ суурийг дэмжиж чадна — анхаарлаа барих, түр зогсоож бодох, шийдвэрээ хянах чадвар нь сэтгэл хөдлөлөө удирдахтай нягт холбоотой. NeuroKids нь 3–15 насны хүүхдэд анхаарал, өөрийгөө хянах, тайван бодох гэх чадваруудыг тоглоомлог дасгалаар дэмждэг бөгөөд эдгээр нь сэтгэл хөдлөлийн зохицуулалтад дам тусалдаг. Үнэгүй түвшин тогтоох шалгалт өгч, эхний өдрийг үнэгүй туршаад үзэх боломжтой.

Гэхдээ ямар ч апп эцэг эхийн дулаан дэмжлэг, тайван жишээг орлохгүй гэдгийг шударгаар хэлье. EQ-ийн хамгийн хүчтэй сургаалт нь хүүхэд том хүнээс өдөр бүр харж сурдаг зүйл юм.

Сэтгэл хөдлөлөө таньж удирдах чадвар бол хүүхдийн сайн сайхан, харилцаа, сурлагад далд боловч хүчтэй нөлөөтэй суурь юм. Мэдрэмжээ нэрлэх, хамтран тайвшрах, тайвшрах арга техникийг тайван үед дасгалжуулах — эдгээр нь EQ-г аажмаар бэхжүүлдэг.

Хүүхдийн сэтгэл хөдлөл хүчтэй илэрвэл түүнийг буруу гэж дарахын оронд ойлгож, нэрлэж, хамт тайвшруулаарай. Хэрэв сэтгэл хөдлөлийн асуудал хүнд, удаан үргэлжилж, өдөр тутмын амьдралд ноцтой нөлөөлж байвал хүүхдийн сэтгэл зүйчтэй зөвлөлдөх нь зүйтэй.