🎨Хүүхдийн бүтээлч сэтгэлгээг хэрхэн хөгжүүлэх вэ

Бүтээлч сэтгэлгээ гэдгийг зураг зурах, дуу бичих гэх мэт урлагтай л холбож ойлгох нь түгээмэл боловч энэ нь хэт явцуу. Бүтээлч сэтгэлгээний цөм нь нэг асуудалд олон янзын шийдэл, санаа гаргаж чадах чадвар буюу эрдэмтдийн нэрлэдгээр "дивергент сэтгэлгээ" юм. "Тоосго ямар хэрэгтэй вэ?" гэсэн асуултад нэг биш, арван хариу олж чаддаг бол энэ нь бүтээлч сэтгэлгээний илрэл.

Бүтээлч чанар бол төрөлхийн авьяастны онцгой эрх биш. Энэ нь хүүхэд бүрд байдаг, зөв орчинд хөгждөг чадвар юм. Бяцхан хүүхэд төрөлхийн сониуч, туршихдаа дуртай байдаг — насанд хүрэгчдийн үүрэг бол энэ чанарыг унтраахгүй, харин дэмжих явдал.

Олонх эцэг эх логик, тоо бодолтыг "чухал", харин бүтээлч байдлыг "тоглоом" гэж ялгаж үздэг. Гэтэл бодит амьдрал, ажил мэргэжилд хоёулаа адил хэрэгтэй. Логик нь зөв хариуг олоход тусалдаг бол бүтээлч сэтгэлгээ нь шинэ боломж, өмнө байгаагүй шийдлийг олж харахад хэрэгтэй.

Хурдан өөрчлөгдөж буй ертөнцөд цээжилсэн хариу бус, шинэ нөхцөлд уян хатан, бүтээлчээр хандах чадвар улам үнэ цэнтэй болж байна. Бүтээлч сэтгэлгээ нь асуудал шийдэх, өөртөө итгэх, бэрхшээлд олон өнцгөөс хандах чадварыг бэхжүүлдэг. Иймд энэ нь логикийн "эсрэг тал" биш, харин түүнийг гүйцээдэг хосолсон чадвар юм.

Бүтээлч сэтгэлгээг хөгжүүлэх хамгийн хүчтэй хэрэгсэл бол "нээлттэй" буюу зөв хариу нь ганц биш тоглоом юм. Барилгын блок, шавар, элс, картон хайрцаг, эд зүйлсийн хольц — эдгээр нь хүүхдэд өөрийн төсөөллөөр ямар ч зүйл бүтээх боломж олгодог. Эсрэгээр зөвхөн нэг л зөв аргаар ажилладаг тоглоом нь төсөөллийг хязгаарладаг.

Дүрд тоглох (нэг хайрцаг хөлөг онгоц, дараа нь агуй болох) нь хүүхдийн уран сэтгэмж, хэл яриа, нийгмийн чадварыг зэрэг хөгжүүлдэг. Энгийн, олон зориулалттай тоглоом нь үнэтэй, нэг үүрэгтэй цахим тоглоомоос бүтээлч байдлын хувьд ихэвчлэн илүү үнэ цэнэтэй.

Бас чухал зүйл: хүүхдэд уйдах цаг олго. Байнга хөтлөгдөж, хуваарьтай байснаас "юу хийх вэ?" гэж өөрөө бодох сул цаг нь ихэвчлэн хамгийн бүтээлч санаануудыг төрүүлдэг.

Хүүхдийн бүтээлч сэтгэлгээг өдөөх хамгийн энгийн арга бол зөв асуулт асуух. "Энэ ямар өнгөтэй вэ?" гэх хаалттай асуултаас илүү "Энэ үүлэн дотроос чи юу олж харж байна?", "Хэрэв амьтад ярьдаг байсан бол яах байсан бол?", "Үүнийг өөр яаж ашиглаж болох вэ?" гэх нээлттэй асуултууд олон хариуг урамшуулдаг.

Хүүхэд ер бусын, "буруу" санаа гаргахад шууд залруулахын оронд сониучирхаарай: "Сонирхолтой санаа! Чи яагаад тэгж бодсон бэ?" Энэ нь хүүхдэд санаагаа чөлөөтэй илэрхийлэх, шүүмжлэлээс айхгүй байх аюулгүй орчныг бүрдүүлдэг.

Хариуг шууд өгөхөөсөө бага зэрэг хүлээж, хүүхдэд бодох зай өгөх нь чухал. Бүтээлч санаа ихэвчлэн нэн даруй биш, бодох зайнд төрдөг.

Бүтээлч үйл явц нь цэвэрхэн, цэгцтэй байдаггүй. Будаг асгарах, шавар нийлэх, санаа дундаа өөрчлөгдөх нь бүтээх явцын жам ёсны хэсэг. Хэрэв эцэг эх эмх цэгцийг хэт чухалчилж, "бузарла", "эвдчихлээ" гэж байнга зогсоодог бол хүүхэд эрсдэл хийхээс, шинийг туршихаас айдаг болно.

Үүний нэгэн адил, бүх асуултад нэн даруй "зөв" хариу шаардахаас зайлсхийгээрэй. Тодорхойгүй байдлыг тэвчиж, "мэдэхгүй байгаа" нь буруу биш, харин судлах боломж гэдгийг хүүхдэд харуулах нь бүтээлч итгэлийг төрүүлдэг. Үр дүнгээс илүү үйл явцыг үнэлж, "чи юу хийснээс" илүү "яаж бодсоныг" нь сонирхоорой.

Бүтээлч сэтгэлгээг хөгжүүлэхэд хамгийн чухал нь үнэтэй хэрэгсэл биш, харин дэмжих орчин, цаг, асуулт юм. Гэртээ хийж болох энгийн зүйлс — нээлттэй тоглоом, бодох цаг, нээлттэй асуулт — хамгийн их үр дүн өгдөг.

NeuroKids нь танин мэдэхүйн дасгалуудынхаа дунд хэв таних, дүрс ассоциаци, олон шийдэлтэй сорилт зэрэг бүтээлч сэтгэлгээг өдөөх элементүүдийг 3–15 насны хүүхдэд тохируулан санал болгодог. Энэ нь өдөрт 15–20 минутын тоглоомлог дасгалаар логик болон бүтээлч хоёр талыг зэрэг дэмжихэд чиглэдэг. Үнэгүй түвшин тогтоох шалгалт өгч, эхний өдрийг үнэгүй туршаад үзээрэй.

Гэхдээ дэлгэцийн дасгал ямар ч сайн байсан жинхэнэ амьдрал дахь нээлттэй тоглоом, гар ажил, гадаа тоглох, төсөөллийн дүрд тоглохыг орлохгүй. Тэнцвэр — энэ л бүтээлч хүүхдийг өсгөдөг.