🔬Шинжлэх ухааны үндэслэл: өдөрт 15 минут, тогтмол 3–6 сар

Богино боловч тогтмол дасгал нь урт, ховор хичээллэхээс хавьгүй үр дүнтэй. Энэ нь тархи мэдээллийг хэрхэн шингээж, бэхжүүлдэг байгалийн зарчимд тулгуурладаг.

Тогтмол давталтын хүч. Мэдээллийг нэг дор биш, хэдэн өдөрт хувааж давтахад илүү сайн тогтдог (spacing effect). Нэг удаагийн урт хичээлээс тогтмол богино давталт ой тогтоолтод илүү үр дүнтэйг олон судалгааны нэгтгэл харуулсан (Cepeda нар, 2006).

Анхаарал төвлөрөх оновчтой хугацаа. Хүүхдийн идэвхтэй анхаарал насныхаа хэрээр хязгаартай. 15–20 минутын дасгал төвлөрөл сулрахаас өмнө дуусдаг тул хичээл бүр өндөр чанартай, үр дүнтэй өнгөрдөг.

Танин мэдэхүйн ачааллыг хэтрүүлэхгүй. Хэт урт хичээл тархийг хэт ачаалж, суралцах үр ашгийг бууруулдаг. Богино, эрчимтэй дасгал нь анхаарал хамгийн өндөр байх агшинд явагдаж, бага хугацаанд илүү ихийг олж авдаг.

Нойр сурснаа бэхжүүлдэг. Дасгалын дараах амралт, ялангуяа нойрны үед тархи тухайн өдөр сурснаа урт хугацааны ой руу шилжүүлж бэхжүүлдэг (consolidation). Иймээс өдөр бүрийн бага дасгал нь өдөр бүрийн тогтвортой ахиц болдог.

Тасралтгүй 2–3 сар давтахад дасгал хийх нь дадал болж, цааш үргэлжлүүлэхэд дасгалжуулсан чадварууд илүү бат бөх болдог.

Дадал төлөвших хугацаа. Шинэ зан үйл автомат дадал болоход дунджаар ~66 хоног (хүн бүрт 18–254 хоног) шаардагддагийг судалгаа харуулсан (Lally нар, 2010). Иймээс 3 сар тасралтгүй хичээлэхэд хүүхэд 'хичээх ёстой' гэж ухамсартай бодохоо больж, өдрийн дасгал нь жам ёсны зуршил болон хувирдаг.

Нейрон холбоо бэхждэг. Давтан дасгал нейрон холбоог миелин бүрхүүлээр баяжуулж, дохио дамжуулалтыг хурдан, найдвартай болгодог (myelination). Энэ үйл явц долоо хоногоор бус, сараар үргэлжилсэн тогтмол давталт шаарддаг.

Бид юу амладаггүй вэ. Дасгал хийсэн чадварууд ахидаг ч тэр нь сургуулийн дүн, IQ зэрэг өөр салбар руу шууд шилждэг эсэх (far-transfer) судлаачдын дунд маргаантай хэвээр байна (Simons нар, 2016; Sala & Gobet, 2019). Тиймээс бид ийм үр дүн амладаггүй — тогтмол дасгалыг хангалттай нойр, хөдөлгөөн, эцэг эхийн дэмжлэгтэй хослуулах нь хамгийн бодит зам.

Тогтмол байдал эрчмээс чухал. Завсар хийсэн их ачаалал биш, өдөр бүрийн жижиг боловч тасралтгүй дадал л урт хугацааны жинхэнэ танин мэдэхүйн ахицыг авчирдаг. Энэ бол NeuroKids-ийн '15 минут × өдөр бүр × 6 сар' зарчмын үндэс.

Cepeda, N. J. нар (2006). Distributed practice in verbal recall tasks: A review and quantitative synthesis. Psychological Bulletin, 132(3), 354–380.

Lally, B. нар (2010). How are habits formed: Modelling habit formation in the real world. European Journal of Social Psychology, 40(6), 998–1009.

Simons, D. J. нар (2016). Do “brain-training” programs work? Psychological Science in the Public Interest, 17(3), 103–186.

Sala, G., & Gobet, F. (2019). Cognitive training does not enhance general cognition. Trends in Cognitive Sciences, 23(1), 9–20.